PEP 72h – Giải pháp ngăn ngừa HIV khẩn cấp sau quan hệ không an toàn

1. Thuốc PEP là gì? PEP hoạt động như thế nào?

PEP là liệu pháp sử dụng thuốc kháng virus (ARV) nhằm ngăn chặn virus HIV nhân lên trong cơ thể sau khi phơi nhiễm. Khi virus vừa xâm nhập, chúng cần thời gian để nhân bản và tấn công hệ miễn dịch. Nếu sử dụng thuốc PEP trong 72 giờ đầu, các hoạt chất sẽ ức chế quá trình sao chép của virus, từ đó giảm nguy cơ nhiễm HIV.

 👉 Xem thêm: Cách PEP hoạt động và hiệu quả đến đâu 

2. Ai nên sử dụng PEP 72 giờ?

• Quan hệ tình dục không an toàn (qua đường hậu môn hoặc âm đạo) mà không dùng các biện pháp bảo vệ, bao cao su bị rách.
• Bị tấn công tình dục.
• Dùng chung kim tiêm với người tiêm chích ma túy hoặc dùng chung các loại kim xăm trổ, châm cứu, lưỡi dao cạo, dụng cụ xăm mi với người nghi ngờ bị nhiễm HIV.
• Máu, chất dịch của bệnh nhân HIV bắn vào các vùng da bị tổn thương hay niêm mạc (mắt, hầu họng, mũi).
• Bị kim tiêm đâm hoặc vật nhọn đâm vào.

Lưu ý: PEP chỉ có hiệu quả khi sử dụng sớm, tốt nhất trong vòng 2 giờ và không quá 72 giờ sau phơi nhiễm. 

3. Quy trình tư vấn và điều trị PEP tại GD Health

Đánh giá nguy cơ

Chuyên gia Y tế sẽ đánh giá nguy cơ nhiễm HIV của bạn dựa trên nhiều yếu tố, bao gồm tình trạng HIV của người mà bạn quan hệ, hình thức quan hệ tình dục (âm đạo, hậu môn, hoặc miệng), biện pháp bảo vệ khi quan hệ … Đồng thời cũng xem xét liệu bạn có nằm trong nhóm chống chỉ định của thuốc PEP hay không.

Điều trị trong 28 ngày

Chuyên gia Y tế sẽ hướng dẫn bạn cách sử dụng thuốc, chia sẻ các lưu ý nếu gặp tác dụng phụ của thuốc hoặc khi quên uống thuốc. 28 ngày sử dụng PEP là một hành trình với nhiều vấn đề có thể phát sinh, vì thế Chuyên gia Y tế của GD Health sẽ đồng hành, hỗ trợ tâm lý và trả lời mọi thắc mắc của bạn trong 28 ngày điều trị và sau đó.

Xét nghiệm theo dõi

Dựa trên khuyến cáo của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), người dùng PEP được khuyến nghị xét nghiệm HIV tại các mốc sau:

• Thời điểm bắt đầu
• 4 – 6 tuần
• 3 tháng
• 6 tháng

Lưu ý: Bắt đầu uống PEP càng sớm càng tốt. Không nên trì hoãn việc uống PEP vì không thể xét nghiệm HIV hoặc chờ đợi kết quả xét nghiệm HIV. Ngoài HIV, bạn nên xét nghiệm thêm các bệnh lây qua đường tình dục khác như giang mai, viêm gan B, viêm gan C… 

 👉 Xem thêm: Doxy PEP: Lá Chắn Kép Bảo Vệ Bạn Khỏi Các Bệnh Lây Truyền Qua Đường Tình Dục

4. Hướng dẫn sử dụng thuốc PEP hiệu quả

Khi sử dụng thuốc PEP 72h, bạn cần lưu ý một số điều như sau để đảm bảo hiệu quả và an toàn trong quá trình điều trị:

• Thời gian vàng: Uống sớm nhất có thể. Lý tưởng nhất là trong 2 giờ đầu từ khi tiếp xúc với nguồn lây và không trễ quá 72 tiếng. Uống càng sớm, hiệu quả càng cao.
• Liều dùng: Uống 1 viên/ngày trong vòng 28 ngày.
• Duy trì đúng giờ: Bạn cần uống đều đặn vào cùng một thời điểm trong ngày để duy trì nồng độ thuốc ổn định trong máu.
• Nếu quên liều: Hãy uống ngay khi nhớ ra. Tuy nhiên, nếu thời điểm nhớ ra gần với liều kế tiếp (dưới 4 tiếng), hãy bỏ qua liều đã quên và uống liều tiếp theo đúng giờ. Tuyệt đối không tự ý uống gấp đôi liều.
• Phòng ngừa: Tránh quan hệ tình dục không an toàn, không dùng chung kim tiêm và tránh tiếp xúc với máu hoặc dịch cơ thể người khác để giảm nguy cơ lây nhiễm.
• Liên hệ ngay với chuyên gia Y tế: Nếu gặp tác dụng phụ hay dấu hiệu bất thường trong quá trình dùng thuốc.

5. Tác dụng phụ của thuốc PEP

Thuốc PEP tuy được đánh giá là thuốc an toàn nhưng khi phối hợp chung trong phác đồ điều trị có thể gây nên một số tác dụng phụ không mong muốn sau đây:

• Buồn nôn: Tình trạng buồn nôn thường gặp khi dùng các thuốc như Stavudine (d4T), Tenofovir (TDF), Zidovudine (ZDV), Didanosine (ddI), Abacavir (ABC)
• Phát ban, nổi mẩn ngứa: Khi sử dụng Lamivudine (3TC), ddI, ABC… Tình trạng nhẹ thì có thể dùng thuốc kháng histamine để điều trị, nhưng nếu nặng hơn như mắc phải hội chứng Stevens Johnson, Lyell thì phải ngưng thuốc và đến bệnh viện để kiểm tra ngay.
• Đau đầu, chóng mặt: Tác dụng phụ thường thấy nhất khi người bệnh dùng thuốc PEP như ZDV, 3TC, Indinavir (IDV)… Phản ứng này xảy ra sau khi dùng thuốc được 1 – 2 giờ và có thể kéo dài đến hôm sau. Tình trạng đau đầu có thể khắc phục một cách dễ dàng bằng việc uống Paracetamol.
• Tiêu chảy: Triệu chứng khá phổ biến trong phác đồ có chứa Tenofovir (TDF), Saquinavir (SQV), Lopinavir (LPV). Khi gặp biểu hiện này, người dùng thuốc cần chú ý bù nước và điện giải.
• Rối loạn giấc ngủ, mệt mỏi: Có thể xuất hiện khi điều trị bằng thuốc PEP. Cách khắc phục là nên sử dụng thêm các loại thực phẩm bổ sung hỗ trợ giấc ngủ.
• Ảnh hưởng chức năng gan: Các thuốc như Nevirapine (NVP) hoặc Zidovudine (ZDV) rất độc với gan và có thể làm tăng men gan nên người dùng cần chú ý khi sử dụng.

Nếu xuất hiện các tác dụng phụ trên, hãy liên hệ ngay với chuyên gia Y tế của GD Health.

6. Câu hỏi thường gặp (FAQ)

ThS. DS. Nguyễn Hùng Mạnh – Chuyên gia trong lĩnh vực dược lâm sàng, tốt nghiệp trường Đại học Dược Hà Nội và có nhiều năm kinh nghiệm làm việc tại các công ty dược phẩm hàng đầu thế giới như MSD và Roche, đã kiểm duyệt nội dung.

GD Health – Tiên phong trong chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục.