“Kẻ thù” vô hình: Chlamydia ở nữ giới và mối đe dọa vô sinh thầm lặng.

Đa số mọi người trong chúng ta thường nghĩ rằng, nếu không có triệu chứng bất thường, cơ thể vẫn hoàn toàn khỏe mạnh. Tuy nhiên, sự thật là có một “kẻ thù” vô hình đang âm thầm ẩn mình trong cơ thể bạn, có khả năng gây ra những hậu quả nghiêm trọng, thậm chí là vô sinh. Đó chính là Chlamydia, một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STD) phổ biến nhất ở nữ giới.

Chlamydia không phải lúc nào cũng thể hiện ra bên ngoài. Nhiều phụ nữ khỏe mạnh, trẻ trung, không có bất kỳ dấu hiệu nào lại chính là đối tượng dễ bị “tấn công thầm lặng” nhất.

Nếu không phát hiện và điều trị sớm, vi khuẩn này có thể âm thầm hủy hoại ống dẫn trứng, gây vô sinh vĩnh viễn, mà bạn không hề hay biết.

1. Chlamydia: Bệnh lây truyền qua đường tình dục phổ biến nhưng “vô hình”

Chlamydia là một trong những bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) phổ biến nhất trên thế giới, do vi khuẩn Chlamydia trachomatis gây ra. Thường lây truyền qua quan hệ tình dục không an toàn với người bị nhiễm (âm đạo, hậu môn, miệng) và từ mẹ sang con.

Các yếu tố làm tăng đáng kể nguy cơ mắc bệnh Chlamydia bao gồm:

• Có nhiều bạn tình hoặc có bạn tình mới: Số lượng bạn tình càng nhiều hoặc có bạn tình mới chưa rõ tiền sử tình dục sẽ làm tăng nguy cơ tiếp xúc với người nhiễm bệnh.
• Không sử dụng bao cao su nhất quán và đúng cách: Bao cao su là biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa lây truyền Chlamydia.
• Có tiền sử mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STIs) khác: Việc đã từng mắc các STI khác có thể làm tăng khả năng nhiễm Chlamydia.
• Quan hệ tình dục với bạn tình đã biết hoặc nghi ngờ mắc Chlamydia.
• Thuộc nhóm phụ nữ trẻ tuổi (15-24 tuổi): Nhóm tuổi này có tỷ lệ mắc bệnh Chlamydia cao nhất.

Chlamydia thường được gọi là “bệnh thầm lặng” vì có đến hơn 70% phụ nữ nhiễm Chlamydia không có bất kỳ triệu chứng rõ ràng nào, và cũng do cấu tạo sinh lý của cơ quan sinh dục-sinh sản ở phụ nữ làm cho vi khuẩn có thể di chuyển và “ẩn mình” trong cổ tử cung hay ống dẫn trứng một thời gian dài, có thể vài tháng thậm chí vài năm mà không hề gây ra triệu chứng nào.

Điều này khiến việc chẩn đoán sớm và kiểm soát lây nhiễm trở nên khó khăn, đồng thời bỏ lỡ cơ hội điều trị kịp thời. 

Khi có triệu chứng, chúng thường xuất hiện từ vài ngày đến vài tuần sau khi tiếp xúc với vi khuẩn. Triệu chứng thường rất mơ hồ và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khác như viêm nhiễm phụ khoa, nhiễm trùng đường tiểu, hay viêm bàng quang thông thường. Một số dấu hiệu có thể xuất hiện bao gồm:

• Tiểu buốt: tiểu gắt, đau hoặc cảm giác nóng rát khi đi tiểu.
• Tăng tiết dịch âm đạo: Dịch có thể có màu vàng, có mùi hôi và đặc hơn bình thường.
• Ngứa hoặc cảm giác nóng rát: trong và xung quanh âm đạo.
• Chảy máu âm đạo bất thường: Chảy máu giữa các kỳ kinh, sau khi quan hệ tình dục, hoặc kinh nguyệt ra nhiều hơn bình thường.
• Đau vùng bụng dưới hoặc vùng chậu.
• Đau khi quan hệ tình dục.
• Trực tràng: Đau hậu môn-trực tràng, đau khi đi cầu, tiết dịch hậu môn, chảy máu hoặc ngứa hậu môn.
• Họng: Nhiễm Chlamydia ở họng thường không có triệu chứng, có thể đau rát họng, viêm họng, tiết dịch ở miệng, hoặc sưng hạch bạch huyết ở cổ.

2. Từ “vô hình” đến “vô sinh”: Hành trình hủy hoại thầm lặng

Chlamydia không chỉ dừng lại ở cơ quan sinh dục như âm đạo hay cổ tử cung. Nếu không được điều trị, vi khuẩn sẽ di chuyển lên trên, tấn công vào các cơ quan sinh sản khác như tử cung, vòi trứng và buồng trứng. Quá trình này dẫn đến một biến chứng vô cùng nguy hiểm: Bệnh viêm vùng chậu (PID- Pelvic Inflammatory Disease).

Theo CDC, mỗi năm có khoảng 2,5 triệu ca nhiễm Chlamydia mới ở Hoa Kỳ. Trong đó, ít nhất 10–15% nữ giới bị biến chứng thành viêm vùng chậu (PID) thậm chí có thể lên tới 40% nếu không điều trị, 1/5 phụ nữ mắc PID sẽ bị vô sinh do tắc vòi trứng.

Các nghiên cứu khoa học đã chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa Chlamydia và vô sinh. Phụ nữ từng nhiễm Chlamydia có nguy cơ vô sinh cao gấp nhiều lần so với những người chưa từng mắc bệnh. Và có thể gây vô sinh vĩnh viễn.

PID là một bệnh nhiễm trùng nghiêm trọng ở cơ quan sinh sản nữ, có thể gây ra những hậu quả nặng nề, bao gồm:

• Hình thành mô sẹo ở vòi trứng: Đây là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến vô sinh ở phụ nữ nhiễm Chlamydia. Khi mô sẹo xuất hiện, chúng sẽ làm tắc nghẽn vòi trứng, ngăn cản trứng di chuyển đến tử cung để thụ tinh.
• Mang thai ngoài tử cung: Nếu trứng đã thụ tinh bị kẹt lại trong vòi trứng đã bị tắc nghẽn, nó sẽ phát triển ở đó, gây ra tình trạng mang thai ngoài tử cung. Đây là một tình trạng cấp cứu y tế, có thể đe dọa đến tính mạng nếu thai ngoài tử cung lớn và vỡ.
• Đau vùng chậu mãn tính: Bệnh có thể gây ra những cơn đau dai dẳng và khó chịu ở vùng bụng dưới, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng cuộc sống.

Ngoài ra, phụ nữ mang thai nhiễm Chlamydia có thể lây sang con trong quá trình sinh thường, gây viêm kết mạc (mắt) hoặc viêm phổi sơ sinh, tăng nguy cơ sảy thai, sinh non.

3. Chẩn đoán và điều trị: Hành động ngay, đừng chần chừ.

Vậy làm thế nào để phát hiện một “kẻ thù” vô hình như Chlamydia?

Cách duy nhất để chẩn đoán chính xác Chlamydia là thông qua xét nghiệm. Phương pháp phổ biến đó là:

• Xét nghiệm khuếch đại axit nucleic (NAATs):
  • Là một phương pháp NATTs, xét nghiệm PCR tìm Chlamydia có độ nhạy, độ đặc hiệu cao, là tiêu chuẩn vàng trong chẩn đoán.
  • Có thể áp dụng với nhiều loại bệnh phẩm như: âm hộ, âm đạo, cổ tử cung, niệu đạo và nước tiểu, họng.
  • Ngoài ra có thể xét nghiệm đồng thời Chlamydia với lậu và một số tác nhân STI không trong cùng một mẫu bệnh phẩm.

Các chuyên gia y tế khuyến cáo rằng tất cả phụ nữ dưới 25 tuổi hoạt động tình dục, hoặc phụ nữ trên 25 tuổi có nhiều bạn tình hoặc bạn tình mới, nên đi xét nghiệm Chlamydia định kỳ hàng năm.

Điều may mắn đó là Chlamydia là một bệnh có thể chữa khỏi hoàn toàn bằng kháng sinh. Điều trị kịp thời có thể ngăn chặn những tổn thương nghiêm trọng và bảo vệ khả năng sinh sản của bạn. Tuy nhiên, điều quan trọng là cả bạn và bạn tình đều phải được điều trị để tránh tái nhiễm.

4. Phòng ngừa: Chìa khóa vàng để bảo vệ tương lai của bạn.

Phòng ngừa bệnh Chlamydia là chìa khóa để kiểm soát sự lây lan của bệnh và bảo vệ sức khỏe cá nhân. Các biện pháp phòng ngừa hiệu quả bao gồm:

• Thực hành tình dục an toàn:
  • Sử dụng bao cao su đúng cách và nhất quán: Đây là biện pháp hiệu quả nhất để ngăn ngừa lây truyền Chlamydia và các STI khác khi quan hệ tình dục qua đường âm đạo, hậu môn hoặc miệng.
  • Hạn chế số lượng bạn tình và tránh quan hệ với bạn tình mới không rõ tiền sử: Giảm số lượng bạn tình sẽ giảm nguy cơ tiếp xúc với người nhiễm bệnh.
  • Không dùng chung đồ chơi tình dục, nếu có thì nên vệ sinh sạch sẽ và nên sử dụng bao cao su trước khi sử dụng.
• Sàng lọc và điều trị kịp thời:
  • Xét nghiệm STI định kỳ: Chủ động kiểm tra, xét nghiệm sức khỏe định kỳ cho bản thân lẫn bạn tình của mình để phát hiện các bệnh lây nhiễm qua đường tình dục sớm. Đặc biệt nếu bạn có nhiều bạn tình hoặc có nguy cơ cao, hãy xét nghiệm STI định kỳ, bao gồm cả Chlamydia.
  • Sàng lọc Chlamydia cho phụ nữ mang thai: Đây là biện pháp cực kỳ quan trọng để ngăn ngừa lây truyền sang trẻ sơ sinh.
  • Điều trị ngay lập tức: Nếu bạn hoặc bạn tình được chẩn đoán mắc Chlamydia, hãy điều trị ngay lập tức và tuân thủ phác đồ của bác sĩ.
• Giáo dục và nhận thức:
  • Thảo luận cởi mở với bạn tình: Trao đổi về tiền sử STI và xét nghiệm trước khi quan hệ tình dục. Chủ động lựa chọn bạn tình an toàn, thống nhất với bạn tình về việc sử dụng biện pháp an tòan khi quan hệ.
• Nâng cao nhận thức về sức khỏe tình dục: Hiểu rõ về các STI và cách phòng ngừa là rất quan trọng.

5. Lời kết:

Chlamydia ở nữ giới không có dấu hiệu gì nhưng lại có thể gây vô sinh. Đây là một thực tế đáng báo động mà mọi phụ nữ nên biết. Đừng để sự chủ quan, thiếu hiểu biết trở thành nguyên nhân tước đi quyền làm mẹ thiêng liêng của bạn. Hãy chủ động bảo vệ sức khỏe tình dục của mình bằng cách đi xét nghiệm định kỳ, thực hành tình dục an toàn và đừng ngần ngại tìm kiếm sự tư vấn của các chuyên gia y tế. Vì sức khỏe của bạn và tương lai của bạn xứng đáng được bảo vệ.

Bài viết được viết bởi bác sĩ Võ Nguyễn Duy Hoà là một chuyên gia Ngoại Tổng quát, Tiết niệu và Nam khoa. Bác sĩ đã có nhiều năm kinh nghiệm trong vấn đề sức khoẻ sinh sản và tình dục.

Tài liệu tham khảo

1. [1]. About Chlamydia
   https://www.cdc.gov/chlamydia/about/index.html#cdc_disease_basics_testing_screening-testing-and-diagnosis
2. [2]. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
   https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/STI-Guidelines-2021.pdf
3. [3]. Updated recommendations for the treatment of Neisseria gonorrhoeae, Chlamydia trachomatis and Treponema pallidum (syphilis), and new recommendations on syphilis testing and partner services
   https://iris.who.int/bitstream/handle/10665/378213/9789240090767-eng.pdf?sequence=1
4. [4]. Quyết định 5169/QĐ-BYT 2021 hướng dẫn chẩn đoán và điều trị bệnh Chlamydia Trachomatis
   https://thuvienphapluat.vn/van-ban/The-thao-Y-te/Quyet-dinh-5169-QD-BYT-2021-huong-dan-chan-doan-va-dieu-tri-benh-Chlamydia-Trachomatis-494083.aspx 
5. [5]. CDC Grand Rounds: Chlamydia Prevention: Challenges and Strategies for Reducing Disease Burden and Sequelae. Weekly April 1, 2011 / 60(12);370-373
6. [6]. CDC Wonder: Tracking the hidden epidemics Trends in STDs in the United States: Chlamydia