Đốt sùi mào gà có khỏi hẳn không? Có tái phát không?

1. Sùi mào gà là gì?

Sùi mào gà là một bệnh lây truyền qua đường tình dục, gây ra bởi Human Papillomavirus (HPV), chủ yếu là các chủng không gây ung thư như type 6 và 11. Virus này lây lan mạnh mẽ qua quan hệ tình dục không an toàn (qua âm đạo, hậu môn, hay miệng).

Khi đã nhiễm, bạn sẽ thấy các biểu hiện như những mụn sùi nhỏ li ti, có thể phát triển thành mảng lớn như súp lơ, thường xuất hiện ở cơ quan sinh dục, hậu môn, hoặc miệng. Các tổn thương này có thể không gây đau, nhưng lại rất dễ lây lan.

Điều quan trọng cần ghi nhớ là: Sùi mào gà là một bệnh nhiễm virus mạn tính. Theo Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ (CDC), hiện nay chưa có thuốc nào có khả năng tiêu diệt hoàn toàn virus HPV trong cơ thể. Các phương pháp điều trị hiện nay chỉ nhằm loại bỏ các tổn thương sùi trên lâm sàng, chứ không phải là chữa khỏi tận gốc virus.

2. Đốt sùi mào gà là gì?

“Đốt” là cách gọi chung cho các phương pháp can thiệp ngoại khoa nhằm loại bỏ các nốt sùi trên bề mặt da và niêm mạc. Mục đích chính là phá hủy các tế bào bị nhiễm HPV để loại bỏ tổn thương.

Hiện nay, phương pháp đốt đang được sử dụng phổ biến gồm:

• Đốt lạnh (Cryotherapy): Phương pháp này liên quan đến việc phá hủy các tổn thương sùi mào gà bằng cách đóng băng chúng bằng nitơ lỏng. Nhiệt độ cực lạnh làm cho các tế bào vỡ ra và chết. 

• Phẫu thuật Loại bỏ (Cắt bỏ, Đốt điện, Laser): Các phương pháp này thường được ưu tiên cho các nốt sùi lớn, nhiều hoặc nằm bên trong, hoặc cho các tổn thương không đáp ứng với các hình thức điều trị khác.

• Đốt bằng sóng cao tần hoặc công nghệ ALA-PDT (Photodynamic Therapy)

• Bôi Axit Trichloroacetic (TCA): TCA là một dung dịch hóa học (80-90%) hoạt động bằng cách đốt cháy sùi mào gà bằng hóa chất. Nó phải được bôi bởi một chuyên gia y tế, thường là mỗi tuần một lần trong tối đa 6 tuần.

3. Đốt sùi mào gà có khỏi hẳn không?

Đốt sùi mào gà KHÔNG chữa khỏi hoàn toàn virus HPV.

Như đã đề cập, đốt chỉ là phương pháp loại bỏ các tổn thương nhìn thấy bằng mắt thường. Nó không thể tiêu diệt virus HPV đang tồn tại âm thầm trong các tế bào niêm mạc xung quanh vùng tổn thương và trong các mô cơ thể.

Do đó, sau khi đốt, virus vẫn có thể âm thầm “ngủ yên” và chờ đợi cơ hội để “bùng phát” trở lại.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), nguy cơ tái phát sau điều trị sùi mào gà dao động từ 25–60% trong vòng 3–6 tháng đầu tiên. Tỷ lệ này cao hay thấp phụ thuộc vào nhiều yếu tố:

• Hệ miễn dịch của người bệnh: Nếu miễn dịch yếu, virus dễ hoạt động trở lại.
• Khả năng loại bỏ tổn thương: Bác sĩ cần loại bỏ triệt để tất cả các nốt sùi, kể cả những nốt rất nhỏ.
• Kiêng quan hệ tình dục: Quan hệ sớm khi tổn thương chưa lành hẳn có thể làm lây lan virus.
• Điều trị đồng thời cho bạn tình: Nếu bạn tình cũng nhiễm bệnh mà không điều trị, bạn sẽ dễ bị tái nhiễm chéo.

4. Tại sao sùi mào gà lại dễ tái phát sau đốt?

Sùi mào gà có khả năng tái phát cao vì virus HPV có một đặc tính rất đặc biệt: nó tồn tại âm thầm trong các tế bào niêm mạc, đặc biệt là ở những vùng ẩm ướt như cơ quan sinh dục. Virus này giống như một “kẻ ẩn danh” mà hệ thống miễn dịch của bạn khó có thể tìm và tiêu diệt triệt để.

Khi hệ miễn dịch của người bệnh bị suy giảm, ví dụ như do căng thẳng (stress), thiếu ngủ, chế độ ăn uống không lành mạnh, mắc các bệnh lý nền (HIV, tiểu đường…), hay sử dụng thuốc ức chế miễn dịch… virus HPV sẽ lợi dụng cơ hội này để “thức dậy” và nhân lên, gây ra những tổn thương sùi mới.

Ngoài ra, việc không điều trị đồng thời cho bạn tình cũng là một nguyên nhân chính.

5. Làm sao để giảm nguy cơ tái phát sau đốt?

Vì không thể tiêu diệt virus HPV, mục tiêu của chúng ta là kiểm soát virus, không cho nó tái hoạt động trở lại. Dưới đây là những cách giúp bạn giảm thiểu tối đa nguy cơ tái phát:

• Chăm sóc sau đốt đúng cách:
  • Giữ vệ sinh sạch sẽ, khô ráo vùng tổn thương để tránh nhiễm trùng.
  • Tuyệt đối không quan hệ tình dục ít nhất 4–6 tuần cho đến khi tổn thương lành hẳn.
  • Không tự ý bôi thuốc hay cạy vảy, để tổn thương tự lành.
• Tăng cường hệ miễn dịch:
  • Xây dựng chế độ ăn uống khoa học, đủ chất dinh dưỡng.
  • Ngủ đủ 7-8 tiếng mỗi đêm.
  • Tập thể dục đều đặn để nâng cao sức đề kháng.
  • Bổ sung các loại vitamin và khoáng chất tốt cho miễn dịch như vitamin C, kẽm…
• Điều trị cho bạn tình:
  • Nếu có bạn tình cố định, hãy cùng nhau đi khám và xét nghiệm.
  • Cả hai cần điều trị đồng thời nếu có tổn thương để tránh tái nhiễm chéo.
• Tái khám định kỳ:
  • Tuân thủ lịch hẹn tái khám của bác sĩ: sau 2–4 tuần, 3 tháng, 6 tháng và sau đó là 1 năm. Việc tái khám giúp phát hiện sớm các tổn thương sùi mào gà mới và xử lý kịp thời.

6. Có nên tiêm vắc-xin HPV sau khi điều trị không? Liệu việc tiêm vắc-xin có còn ý nghĩa khi đã bị bệnh?

CÓ, nếu bạn chưa nhiễm hết các chủng HPV mà vắc-xin bao phủ.

Vắc-xin HPV không có tác dụng điều trị các tổn thương sùi mào gà đã có sẵn. Tuy nhiên, nó giúp bạn phòng ngừa việc tái nhiễm với những chủng HPV khác mà vắc-xin bao phủ, từ đó giảm đáng kể nguy cơ tái phát.

Theo khuyến cáo của CDC, vắc-xin HPV có thể được tiêm cho cả nam và nữ đến tuổi 45 nếu có nguy cơ. Vắc-xin HPV giúp giảm tỷ lệ tái phát sùi mào gà ở những người đã từng điều trị.

7. Kết luận:

• Đốt sùi mào gà là phương pháp hiệu quả để loại bỏ tổn thương sùi trên bề mặt một cách nhanh chóng. Nhưng nó không chữa khỏi hoàn toàn virus HPV trong cơ thể bạn.
• Do đó, nguy cơ tái phát vẫn luôn tồn tại nếu bạn không chăm sóc và dự phòng đúng cách.
• Điều trị sùi mào gà dứt điểm đòi hỏi một chiến lược toàn diện: kết hợp đốt + chăm sóc sau đốt + tăng cường miễn dịch + điều trị bạn tình + tiêm vắc-xin (nếu cần) + theo dõi định kỳ.

Việc hiểu đúng về bệnh sẽ giúp bạn chủ động hơn trong việc bảo vệ sức khỏe của bản thân và bạn tình. Hãy luôn lắng nghe lời khuyên của bác sĩ để có phác đồ điều trị phù hợp nhất nhé!

Bài viết được viết bởi bác sĩ Võ Nguyễn Duy Hoà là một chuyên gia Ngoại Tổng quát, Tiết niệu và Nam khoa. Bác sĩ đã có nhiều năm kinh nghiệm trong vấn đề sức khoẻ sinh sản và tình dục.

Tài liệu tham khảo:

1. [1]. HƯỚNG DẪN CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH SÙI MÀO GÀ
   (Ban hành kèm theo Quyết định số 5185/QĐ-BYT ngày 09 tháng 11 năm 2021 của Bộ trưởng Bộ Y tế)
2. [2]. Sexually Transmitted Infections Treatment Guidelines, 2021
   https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/anogenital-warts.htm
3. [3]. WHO-Guidelines for the management of symptomatic sexually transmitted infections
   https://www.who.int/publications/i/item/9789240024168
4. [4]. Human papillomavirus vaccine for the prevention and treatment of warts: A clinical review
   https://doi.org/10.1016/j.jdrv.2025.06.004.