Vùng kín có mùi hôi như mùi cá: Nguyên nhân, Cách xử lý và khi nào cần gặp bác sĩ

I. Câu hỏi của bạn đọc:

“Bác sĩ ơi, vùng kín của em dạo này tự nhiên có mùi hôi tanh như mùi cá, đặc biệt là sau khi quan hệ. Em đã vệ sinh sạch sẽ rồi nhưng mùi vẫn không hết. Liệu đây có phải là dấu hiệu của bệnh gì không ạ? Em nên làm gì bây giờ?”

II. Câu trả lời của Bác sĩ/Chuyên gia:

1. Hiểu đúng về mùi vùng kín và những thay đổi bình thường

Mùi vùng kín là một phần tự nhiên và thường xuyên thay đổi của cơ thể phụ nữ, không phải là một chỉ số tĩnh mà là một chỉ dấu sinh lý động. Vùng kín khỏe mạnh có thể có nhiều mùi khác nhau tùy thuộc vào chu kỳ kinh nguyệt, hoạt động thể chất, chế độ ăn uống, và các yếu tố cá nhân khác. Ví dụ, mùi có thể hơi mặn, ngọt, hoặc giống mùi đồng/máu, hoặc mùi xạ hương. Những thay đổi này là hoàn toàn bình thường và không phải là dấu hiệu của bệnh lý.

Điều quan trọng là mỗi cá nhân cần nhận biết “mùi bình thường” của chính mình để có thể phân biệt khi nào có sự thay đổi bất thường. Một vùng kín khỏe mạnh thường không có mùi nồng nặc hay khó chịu, và dịch tiết âm đạo thường trong suốt, trắng sữa hoặc trắng đục nhẹ. Nếu mùi vùng kín thay đổi đột ngột, trở nên nồng nặc và khó chịu, đặc biệt là mùi tanh như cá, đó có thể là một dấu hiệu cảnh báo cần được chú ý. Sự thay đổi này không chỉ đơn thuần là vấn đề vệ sinh cá nhân mà thường báo hiệu một sự mất cân bằng trong môi trường vi sinh vật tự nhiên của âm đạo.

2. Nguyên nhân sâu xa và các yếu tố liên quan đến mùi hôi như mùi cá

Mùi hôi tanh như mùi cá ở vùng kín thường là dấu hiệu của sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, một tình trạng được gọi là loạn khuẩn âm đạo. Đây là một vấn đề phổ biến và có thể liên quan đến nhiều yếu tố.

1. Viêm âm đạo do vi khuẩn (Bacterial Vaginosis – BV)

Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) là nguyên nhân phổ biến nhất gây ra mùi hôi tanh như cá. Tình trạng này xảy ra khi có sự mất cân bằng nghiêm trọng trong hệ vi sinh vật tự nhiên của âm đạo. Cụ thể, số lượng các vi khuẩn có lợi, chủ yếu là Lactobacilli (vi khuẩn tạo acid lactic), bị giảm sút đáng kể, trong khi các vi khuẩn kỵ khí có hại (như Gardnerella vaginalis, các loài Prevotella, các loài Mobiluncus, và Mycoplasma hominis) lại phát triển quá mức.

Cơ chế gây mùi tanh cá là do các vi khuẩn kỵ khí này sản xuất ra các hợp chất hóa học gọi là amin sinh học, trong đó có trimethylamine. Các amin này có mùi đặc trưng như cá ươn. Mùi này thường trở nên rõ rệt và nồng nặc hơn sau khi quan hệ tình dục, bởi vì tinh dịch có tính kiềm, làm tăng độ pH trong âm đạo. Môi trường kiềm này khiến các amin sinh học dễ bay hơi hơn, làm mùi tanh càng trở nên khó chịu.

2. Nhiễm trùng roi Trichomonas (Trichomoniasis)

Đây là một bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) do ký sinh trùng Trichomonas vaginalis gây ra. Ngoài mùi tanh cá, nhiễm trùng roi Trichomonas thường kèm theo các triệu chứng khác như khí hư màu xanh lá cây hoặc vàng, có thể sủi bọt, cùng với cảm giác ngứa và rát ở vùng kín.

3. Các yếu tố nguy cơ chung

Nhiều yếu tố có thể làm tăng khả năng mắc BV và các vấn đề mùi hôi vùng kín, đồng thời các yếu tố này thường chồng chéo với các yếu tố nguy cơ cho các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI). Điều này cho thấy một mối liên hệ phức tạp giữa sức khỏe tình dục và hệ vi sinh âm đạo, và BV có thể là một chỉ dấu cho tính nhạy cảm với các bệnh lây truyền qua đường tình dục nghiêm trọng hơn.

• Quan hệ tình dục: Có nhiều bạn tình mới hoặc nhiều bạn tình, cũng như quan hệ tình dục không an toàn (không sử dụng bao cao su), có thể làm thay đổi hệ vi sinh âm đạo và tăng nguy cơ mắc BV cũng như các STI khác.
• Thụt rửa âm đạo (Douching): Đây là một hành vi vệ sinh không được làm và là một trong những nguyên nhân chính gây ra sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo. Nhiều người lầm tưởng rằng thụt rửa sẽ giúp làm sạch và loại bỏ mùi hôi, nhưng thực tế, hành vi này làm xáo trộn cân bằng pH tự nhiên và loại bỏ các vi khuẩn có lợi trong âm đạo. Việc này loại bỏ các vi khuẩn bảo vệ và tạo điều kiện cho vi khuẩn có hại phát triển quá mức, dẫn đến BV và các nhiễm trùng khác. Các sản phẩm thụt rửa thường chứa hóa chất mạnh có thể gây kích ứng mô âm đạo. Điều này cho thấy mùi tanh cá là dấu hiệu cảnh báo của sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, không chỉ là vấn đề vệ sinh đơn thuần, và các hành vi tưởng chừng “sạch sẽ” như thụt rửa lại là nguyên nhân chính gây ra sự mất cân bằng này.
• Dụng cụ tử cung (IUD): Một số nghiên cứu cho thấy việc đặt IUD, đặc biệt là IUD đồng, có thể làm tăng nguy cơ mắc BV.
• Hút thuốc: Hút thuốc lá là một yếu tố nguy cơ đáng kể cho BV và liên quan đến việc giảm số lượng vi khuẩn Lactobacillus có lợi, đồng thời làm tăng độ pH âm đạo.
• Vệ sinh không đúng cách: Mặc dù không phải nguyên nhân trực tiếp, nhưng việc không thay đồ lót thường xuyên, mặc quần áo bó sát, ẩm ướt có thể tạo môi trường thuận lợi cho vi khuẩn phát triển và gây mùi.
• Để quên băng vệ sinh/tampon: Một tampon bị bỏ quên trong âm đạo có thể gây ra mùi hôi thối, khó chịu do sự tích tụ của vi khuẩn.
• Trimethylaminuria (Hội chứng mùi cá): Trong một số trường hợp rất hiếm gặp, mùi tanh cá có thể do một tình trạng di truyền khiến cơ thể không thể chuyển hóa trimethylamine (TMA) đúng cách. TMA tích tụ và được bài tiết qua mồ hôi, nước tiểu, và dịch tiết âm đạo, gây mùi hôi.

3. Triệu chứng nhận biết và cách phân biệt

Việc nhận biết các triệu chứng là bước đầu tiên để tìm kiếm sự hỗ trợ y tế, tuy nhiên, sự vắng mặt của triệu chứng rõ ràng (đặc biệt là ngứa) hoặc sự chồng chéo triệu chứng giữa các tình trạng khác nhau (BV so với nhiễm nấm) làm cho việc tự chẩn đoán trở nên cực kỳ không đáng tin cậy, nhấn mạnh sự cần thiết của chẩn đoán y tế chuyên nghiệp.

• Mùi tanh cá: Đây là triệu chứng đặc trưng nhất của BV, đặc biệt nồng hơn sau khi quan hệ tình dục và trong kỳ kinh nguyệt. Mùi này là do các amin sinh học được tạo ra bởi vi khuẩn kỵ khí.
• Khí hư:

• • BV: Khí hư thường có màu trắng xám hoặc trắng đục, mỏng, đồng nhất, có thể phủ lên thành âm đạo. Khác với khí hư bình thường (trong suốt hoặc trắng sữa, không mùi, thay đổi theo chu kỳ).
  • Trichomoniasis: Khí hư thường có màu xanh lá cây hoặc vàng, sủi bọt, và có mùi tanh cá mạnh.

• Các triệu chứng khác:

• • BV: Thường không gây ngứa hoặc rát đáng kể, nhưng một số người có thể cảm thấy ngứa hoặc kích ứng nhẹ. Có thể có cảm giác nóng rát khi đi tiểu. Đáng chú ý, tới 84% người mắc BV có thể không có triệu chứng rõ ràng.
  • Trichomoniasis: Thường gây ngứa, rát, sưng vùng sinh dục, và đau khi đi tiểu hoặc quan hệ.
  • Nhiễm nấm (Yeast infection): Khí hư thường đặc, trắng đục như phô mai tươi, thường không có mùi hoặc mùi men nhẹ, và gây ngứa, rát dữ dội.

• Phân biệt: Mùi tanh cá mạnh mẽ là dấu hiệu đặc trưng của BV, trong khi nhiễm nấm thường không có mùi hoặc mùi men, kèm theo ngứa dữ dội và khí hư vón cục. Mặc dù có những điểm khác biệt tinh tế giữa BV và nhiễm nấm về mùi và đặc tính khí hư, sự hiện diện của ngứa ở cả hai tình trạng này là một yếu tố gây nhầm lẫn lớn cho người bệnh, củng cố lý do tại sao tự chẩn đoán là không hiệu quả.

Bảng 1: Phân biệt Khí hư bình thường và Khí hư bất thường

4. Chẩn đoán chính xác: Tại sao cần thăm khám bác sĩ?

Tự chẩn đoán các vấn đề vùng kín rất khó và thường không chính xác. Các triệu chứng có thể chồng chéo giữa các tình trạng khác nhau như BV, nhiễm nấm, Trichomoniasis, hoặc các bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI) khác. Việc điều trị sai có thể làm tình trạng tồi tệ hơn hoặc che giấu một vấn đề nghiêm trọng hơn. Chẩn đoán chuyên nghiệp không chỉ xác định chính xác nguyên nhân gây mùi mà còn phân biệt các tình trạng có triệu chứng tương tự, ngăn ngừa việc điều trị sai lầm và các biến chứng tiềm ẩn do chẩn đoán không chính xác.

Quy trình chẩn đoán tại cơ sở y tế thường bao gồm các bước sau:

• Khám lâm sàng và tiền sử bệnh: Bác sĩ sẽ hỏi về các triệu chứng hiện tại, tiền sử sức khỏe, và các yếu tố nguy cơ. Sau đó, một cuộc khám vùng chậu sẽ được thực hiện để tìm các dấu hiệu nhiễm trùng như tăng tiết dịch hoặc dịch có mùi.
• Lấy mẫu dịch âm đạo: Bác sĩ sẽ sử dụng dụng cụ mỏ vịt để lấy một mẫu nhỏ dịch tiết âm đạo để tiến hành các xét nghiệm trong phòng thí nghiệm.
• Các xét nghiệm chẩn đoán:

• • Soi tươi (Wet mount): Dịch âm đạo được soi dưới kính hiển vi để tìm “tế bào Clue” – các tế bào biểu mô âm đạo bị vi khuẩn bám vào, làm mờ ranh giới của chúng. Đây là dấu hiệu đặc trưng của BV.
  • Kiểm tra pH âm đạo: Đo độ pH của dịch âm đạo. Độ pH âm đạo khỏe mạnh bình thường nằm trong khoảng 3.5-4.5. Độ pH lớn hơn 4.5 là một dấu hiệu của BV hoặc Trichomoniasis. Tuy nhiên, xét nghiệm pH không thể phân biệt giữa hai tình trạng này.
  • Kiểm tra mùi (Whiff test): Bác sĩ sẽ nhỏ một giọt dung dịch kali hydroxit (KOH) vào mẫu dịch âm đạo. Nếu có mùi tanh cá nồng nặc ngay lập tức (mùi “whiff” dương tính), đó là một dấu hiệu mạnh mẽ của BV.
  • Nhuộm Gram (Gram stain) và thang điểm Nugent: Đây được coi là tiêu chuẩn vàng để chẩn đoán BV. Phương pháp này đánh giá định lượng các loại vi khuẩn khác nhau, bao gồm Lactobacillus và các vi sinh vật gây bệnh, trên lam kính dịch âm đạo đã nhuộm.
  • Xét nghiệm khuếch đại axit nucleic (NAATs): Các xét nghiệm hiện đại hơn như NAATs có thể được sử dụng để phát hiện DNA của các vi khuẩn gây bệnh (ví dụ: Gardnerella vaginalis) hoặc ký sinh trùng (Trichomonas vaginalis). Các xét nghiệm này có độ nhạy và độ đặc hiệu cao, tương tự hoặc tốt hơn các xét nghiệm truyền thống, đặc biệt hữu ích khi soi tươi không khả dụng hoặc kết quả không rõ ràng.

5. Phương pháp điều trị hiệu quả và quản lý tái phát

1. Điều trị Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)

BV được điều trị bằng kháng sinh theo toa. Các loại thuốc phổ biến và hiệu quả bao gồm:

• Metronidazole: Có sẵn dạng uống (500mg, hai lần mỗi ngày trong 7 ngày) hoặc dạng gel đặt âm đạo (gel 0.75%, 5g, một lần mỗi ngày trong 5 ngày). Metronidazole dạng uống thường là lựa chọn ưu tiên cho người không mang thai.
• Clindamycin: Có sẵn dạng kem đặt âm đạo (kem 2%, một lần mỗi ngày trong 7 ngày) hoặc dạng uống (300mg, hai lần mỗi ngày trong 7 ngày). Một lưu ý quan trọng là kem clindamycin có thể làm yếu bao cao su latex trong vòng 72 giờ sau khi sử dụng. Do đó, cần sử dụng biện pháp tránh thai thay thế hoặc kiêng quan hệ tình dục trong thời gian này.

Nguyên tắc điều trị quan trọng nhất là phải dùng hết toàn bộ liệu trình kháng sinh theo chỉ định của bác sĩ, ngay cả khi các triệu chứng đã biến mất. Việc này đảm bảo tiêu diệt hoàn toàn vi khuẩn gây bệnh và giảm đáng kể nguy cơ tái phát.

2. Điều trị nhiễm trùng roi Trichomonas

Nhiễm trùng roi Trichomonas cũng được điều trị bằng kháng sinh, thường là Metronidazole 2g liều duy nhất hoặc Tinidazole 2g liều duy nhất. Đối với phụ nữ, Metronidazole 500mg, hai lần mỗi ngày trong 7 ngày cũng là một phác đồ điều trị được khuyến nghị.

3. Quản lý tái phát BV

Tái phát BV là một vấn đề phức tạp và dai dẳng, rất phổ biến, với 50-80% phụ nữ trải qua tái phát trong vòng 6-12 tháng sau khi hoàn thành điều trị kháng sinh. Tình trạng này không chỉ do điều trị không đủ mà còn liên quan sâu sắc đến sinh học vi khuẩn, sự phục hồi không hoàn chỉnh của hệ vi sinh vật có lợi sau điều trị, và yếu tố bạn tình. Điều này đòi hỏi một cách tiếp cận đa chiều và cá nhân hóa trong quản lý bệnh.

Các lý do chính cho tỷ lệ tái phát cao này bao gồm:

• Tái nhiễm từ bạn tình: Dữ liệu gần đây, đặc biệt từ một thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng tại Trung tâm Sức khỏe Tình dục Melbourne (MSHC), cho thấy việc điều trị bạn tình nam giới cùng lúc với bạn tình nữ bằng kháng sinh uống và bôi có thể cải thiện đáng kể tỷ lệ khỏi bệnh BV. Tuy nhiên, các nghiên cứu trước đây có kết quả trái ngược về hiệu quả của việc điều trị bạn tình nam trong việc ngăn ngừa tái phát BV ở bạn tình nữ. Đối với các cặp đôi nữ-nữ, việc xét nghiệm và điều trị đồng thời cũng được khuyến nghị do tỷ lệ tương đồng BV cao, mặc dù cần thêm nghiên cứu lâm sàng để đưa ra hướng dẫn cụ thể.
• Sự tồn tại của màng sinh học (Biofilm persistence): Vi khuẩn gây BV, đặc biệt là Gardnerella vaginalis, có khả năng tạo thành màng sinh học (biofilm) bảo vệ trên thành âm đạo. Lớp màng này hoạt động như một rào cản, làm giảm khả năng kháng sinh thâm nhập và tiêu diệt vi khuẩn, dẫn đến sự tồn tại dai dẳng của mầm bệnh và tái phát sau điều trị thành công lâm sàng.
• Không tái lập được hệ vi sinh âm đạo khỏe mạnh: Sau điều trị kháng sinh, hệ vi sinh âm đạo thường bị chi phối bởi Lactobacillus iners thay vì các loài có lợi hơn như Lactobacillus crispatus hoặc Lactobacillus jensenii. L. iners liên quan đến sự mất ổn định của hệ vi sinh, trong khi L. crispatus liên quan đến sự ổn định và khỏe mạnh của hệ vi sinh, do đó việc không phục hồi được một cộng đồng vi khuẩn giàu L. crispatus có thể là lý do chính cho tái phát.
• Kháng kháng sinh: Một số chủng Gardnerella vaginalis đã cho thấy khả năng kháng metronidazole và clindamycin, và tình trạng kháng thuốc có thể tăng lên sau các đợt điều trị trước đó, làm giảm hiệu quả của các phác đồ tiêu chuẩn.

4. Các phương pháp bổ trợ và mới nổi cho BV tái phát

Để đối phó với tỷ lệ tái phát cao, các nhà nghiên cứu và bác sĩ đang khám phá nhiều phương pháp bổ trợ và mới nổi:

• Boric acid (axit boric): Thường được sử dụng dưới dạng đặt âm đạo (ví dụ: 5g, hai lần mỗi tuần trong 4 tháng) cho BV tái phát. Các nghiên cứu in vitro cho thấy nó có thể ức chế sự hình thành màng sinh học của một số vi khuẩn, và khi dùng cùng kháng sinh, có thể cải thiện tỷ lệ khỏi bệnh cho BV tái phát. Tuy nhiên, cần thêm nghiên cứu về hiệu quả lâu dài khi dùng một mình và tính an toàn khi dùng tại chỗ.
• Probiotics (men vi sinh): Mục tiêu là tái tạo hệ vi sinh âm đạo với vi khuẩn có lợi, đặc biệt là các loài Lactobacillus. Chúng có thể được uống hoặc đặt âm đạo. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả của các sản phẩm thương mại còn hạn chế, và nhiều sản phẩm chứa chủng Lactobacillus phổ biến trong ruột hơn là âm đạo. Một số nghiên cứu hứa hẹn với L. crispatus đặt âm đạo (Lactin-V) đã cho thấy giảm đáng kể tái phát BV.
• Điều chỉnh pH: Các chất điều chỉnh pH như axit lactic hoặc vitamin C nhằm mục đích axit hóa môi trường âm đạo, làm giảm sự phát triển của vi khuẩn gây BV. Tuy nhiên, không có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy chúng có hiệu quả điều trị BV một mình hoặc tốt hơn kháng sinh hiện có.
• Các chất phá vỡ màng sinh học (Biofilm Disruptors): Các nghiên cứu đang tìm kiếm các chất có thể phá vỡ màng sinh học, như Astodrimer Sodium hoặc Dequalinium chloride, cho thấy tiềm năng trong việc cải thiện tỷ lệ khỏi bệnh và giảm tái phát khi dùng sau kháng sinh.

Bảng 2: Các yếu tố nguy cơ gây Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV)

6. Phòng ngừa và chăm sóc tại nhà

Phòng ngừa hiệu quả không phải là “làm sạch” âm đạo một cách tích cực mà là “duy trì và hỗ trợ cân bằng” tự nhiên của nó, thông qua các hành vi bảo vệ hệ vi sinh thay vì can thiệp quá mức.

1. 1. Vệ sinh đúng cách

• Âm đạo có khả năng tự làm sạch: Âm đạo tự làm sạch một cách tự nhiên bằng cách tiết dịch và duy trì cân bằng pH. Không cần phải “rửa sạch” bên trong âm đạo.
• Chỉ rửa bên ngoài: Chỉ cần rửa bên ngoài vùng kín (âm hộ) bằng nước ấm và xà phòng nhẹ, không mùi hàng ngày. Tránh sử dụng xà phòng có mùi hương mạnh hoặc các sản phẩm tẩy rửa khắc nghiệt, vì chúng có thể gây kích ứng và mất cân bằng hệ vi sinh.
• Tuyệt đối không thụt rửa âm đạo (Douching): Đây là lời khuyên quan trọng nhất. Thụt rửa làm thay đổi độ pH tự nhiên và loại bỏ các vi khuẩn có lợi, tăng nguy cơ nhiễm trùng (BV, nấm, STI, PID) và các vấn đề sức khỏe khác như khó thụ thai, mang thai ngoài tử cung, sinh non. Thụt rửa không giúp loại bỏ mùi hôi vĩnh viễn mà còn có thể làm tình trạng tồi tệ hơn.
• Tránh các sản phẩm có mùi hương: Hạn chế sử dụng các sản phẩm vệ sinh có mùi hương mạnh như xịt khử mùi, khăn ướt có mùi, băng vệ sinh hoặc tampon có mùi, vì chúng có thể gây kích ứng và mất cân bằng hệ vi sinh.
• Lau từ trước ra sau: Sau khi đi vệ sinh, luôn lau từ trước ra sau để ngăn vi khuẩn từ hậu môn lây lan sang âm đạo và niệu đạo.

2. 2. Lối sống lành mạnh hỗ trợ sức khỏe vùng kín

• Quan hệ tình dục an toàn: Sử dụng bao cao su đúng cách và nhất quán là biện pháp hiệu quả để giảm nguy cơ mắc BV và các STI khác. Vệ sinh đồ chơi tình dục sau mỗi lần sử dụng cũng rất quan trọng.
• Chọn quần áo thoáng mát: Mặc đồ lót bằng cotton và quần áo rộng rãi, thoáng khí giúp giữ vùng kín khô ráo. Môi trường ẩm ướt, bí bách tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn và nấm phát triển. Nên thay đồ lót hàng ngày và sau khi tập thể dục hoặc ra mồ hôi nhiều.
• Chế độ ăn uống cân bằng: Một chế độ ăn uống cân bằng, giàu rau xanh, trái cây và các vitamin thiết yếu (A, C, E, D) có thể hỗ trợ sức khỏe âm đạo. Tránh các thực phẩm có đường và chất béo cao, vì chúng có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh.
• Bỏ thuốc lá: Hút thuốc là một yếu tố nguy cơ đã được chứng minh của BV và có thể ảnh hưởng tiêu cực đến hệ vi sinh âm đạo, làm giảm số lượng vi khuẩn có lợi.

7. Khi nào cần gặp bác sĩ: Dấu hiệu cảnh báo

Các triệu chứng vùng kín, dù có vẻ nhẹ hoặc quen thuộc, có thể là dấu hiệu của các tình trạng nghiêm trọng hơn hoặc có thể dẫn đến biến chứng đáng kể nếu không được điều trị kịp thời và chính xác. Việc chủ động tìm kiếm sự chăm sóc y tế là một hành động phòng ngừa quan trọng.

Bạn nên thăm khám bác sĩ nếu nhận thấy bất kỳ dấu hiệu nào sau đây, vì chúng có thể là chỉ điểm của một tình trạng cần điều trị y tế:

• Mùi vùng kín thay đổi bất thường, đặc biệt là mùi tanh cá nồng nặc và dai dẳng, không biến mất sau vài ngày.
• Khí hư thay đổi đáng kể về màu sắc (trắng xám, xanh lá cây, vàng sẫm, nâu, hoặc có máu), độ đặc (mỏng như nước, sủi bọt, vón cục như phô mai) hoặc lượng tiết dịch tăng lên bất thường.
• Ngứa, rát, sưng, hoặc đau ở vùng âm đạo hoặc âm hộ.
• Đau hoặc nóng rát khi đi tiểu.
• Đau hoặc khó chịu khi quan hệ tình dục.
• Chảy máu âm đạo bất thường giữa các kỳ kinh, sau quan hệ tình dục hoặc sau mãn kinh.
• Các triệu chứng không cải thiện hoặc trở nên tồi tệ hơn sau khi đã thử các biện pháp chăm sóc tại nhà hoặc đã điều trị một đợt thuốc.
• Bạn đang mang thai và có bất kỳ triệu chứng nào của BV, vì BV trong thai kỳ có thể gây biến chứng nghiêm trọng như sinh non.
• Bạn nghi ngờ mình có thể mắc bệnh lây truyền qua đường tình dục (STI).
• Bạn đã được chẩn đoán và điều trị BV trước đây nhưng các triệu chứng vẫn tái phát liên tục.

Bảng 3: Khi nào cần gặp bác sĩ

8. Tóm tắt và lời khuyên cuối cùng

Mùi vùng kín như mùi cá thường là dấu hiệu của sự mất cân bằng hệ vi sinh âm đạo, phổ biến nhất là Viêm âm đạo do vi khuẩn (BV) hoặc Trichomoniasis. Điều quan trọng cần nhớ là âm đạo có khả năng tự làm sạch, và việc can thiệp quá mức như thụt rửa âm đạo không chỉ không hiệu quả mà còn có thể làm trầm trọng thêm tình trạng và tăng nguy cơ nhiễm trùng.

Việc tự chẩn đoán và điều trị các vấn đề vùng kín thường không chính xác do sự chồng chéo về triệu chứng và khả năng không có triệu chứng rõ ràng. Do đó, hãy luôn tìm kiếm sự tư vấn từ bác sĩ hoặc chuyên gia y tế khi có bất kỳ thay đổi bất thường nào về mùi, khí hư, hoặc các triệu chứng khó chịu khác ở vùng kín. Chẩn đoán chính xác từ chuyên gia là chìa khóa để có phương pháp điều trị phù hợp và ngăn ngừa các biến chứng tiềm ẩn.

Để bảo vệ sức khỏe vùng kín của bạn, hãy duy trì vệ sinh đúng cách (chỉ rửa bên ngoài bằng nước ấm và xà phòng không mùi, tuyệt đối không thụt rửa), thực hành quan hệ tình dục an toàn, và duy trì lối sống lành mạnh bao gồm chế độ ăn uống cân bằng và tránh hút thuốc. Việc chủ động chăm sóc và lắng nghe cơ thể là hành động phòng ngừa quan trọng, giúp duy trì cân bằng tự nhiên của hệ vi sinh âm đạo và sức khỏe tổng thể.

Bài viết này được thực hiện bởi Bác sĩ Đỗ Hữu Đạt. Bác sĩ có nhiều năm kinh nghiệm chuyên sâu trong lĩnh vực chăm sóc sức khỏe sinh sản và tình dục.

Tài liệu tham khảo:

1. 1. [1]. Mayo Clinic. Vaginal health. Available from: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/womens-health/in-depth/vagina/art-20046562
   2. [2]. Centers for Disease Control and Prevention. Trichomoniasis. Available from: https://www.cdc.gov/std/treatment-guidelines/trichomoniasis.htm
   3. [3]. Mayo Clinic. Vaginal discharge. Available from: https://www.mayoclinic.org/symptoms/vaginal-discharge/basics/causes/sym-20050825
   4. [4]. Cleveland Clinic. Vaginal Discharge. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/symptoms/4719-vaginal-discharge
   5. [5]. Healthline. What You Need to Know If Your Vagina Has a Fishy Odor. Available from: https://www.healthline.com/health/vaginal-health/what-you-need-to-know-if-your-vagina-has-a-fishy-odor
   6. [6]. Intimate Rose. Why Does My Vagina Smell Like Fish? Available from: https://www.intimaterose.com/blogs/womens-health/fishy-vaginal-odor
   7. [7]. WomensHealth.gov. Douching. Available from: https://womenshealth.gov/a-z-topics/douching
   8. [8]. ResearchGate. Impact of Vaginal Douching on Women’s Health: Benefits and Potential Health Risk. Available from: https://www.researchgate.net/publication/377780613_Impact_of_Vaginal_Douching_on_Women’s_Health_Benefits_and_Potential_Health_Risk
   9. [9]. Cleveland Clinic. Bacterial Vaginosis. Available from: https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/3963-bacterial-vaginosis
   10. [10]. American Academy of Family Physicians. Bacterial Vaginosis and Vulvovaginal Candidiasis. Available from: https://www.aafp.org/pubs/afp/issues/2018/0301/p321.html
   11. [11]. Merck Manuals Professional Version. Bacterial Vaginosis (BV). Available from: https://www.merckmanuals.com/professional/gynecology-and-obstetrics/vaginitis-cervicitis-and-pelvic-inflammatory-disease/bacterial-vaginosis-bv
   12. [12]. BCCDC. Bacterial Vaginosis. Available from: http://www.bccdc.ca/health-info/diseases-conditions/bacterial-vaginosis
   13. [13]. Melbourne Sexual Health Centre. Bacterial Vaginosis Treatment Guidelines. Available from: https://www.mshc.org.au/health-professionals/treatment-guidelines/bacterial-vaginosis-treatment-guidelines
   14. [14]. PMC. Current and Emerging Therapies for Bacterial Vaginosis. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10264601/
   15. [15]. Frontiers in Cellular and Infection Microbiology. The Vaginal Microbiome: A Dynamic Ecosystem Influenced by Host and Environmental Factors. Available from: https://www.frontiersin.org/journals/cellular-and-infection-microbiology/articles/10.3389/fcimb.2021.686167/full
   16. [16]. Evvy. BV vs. Yeast Infection: What’s the Difference? Available from: https://www.evvy.com/blog/bv-vs-yeast-infection
   17. [17]. Healthline. Bacterial Vaginosis vs. Yeast Infection. Available from: https://www.healthline.com/health/bacterial-vaginosis-vs-yeast-infection
   18. [18]. PMC. Vaginal discharge: an approach to diagnosis and management in primary care. Available from: https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC7905126/